Araç Pert Bedeline Nasıl İtiraz Yapılır?

Araç Pert Bedeli Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Sigorta şirketi; kazadan sonra aracın onarım maliyetinin, aracın sigortalı değerinin belirli bir oranını aşması durumunda aracı ekonomik pert veya tam pert olarak ilan eder. Türkiye’de kasko sigortasında bu oran genellikle %70 olarak uygulanmaktadır; yani tamir masrafı aracın rayiç değerinin yüzde yetmişini geçiyorsa araç pert sayılır.

Pert bedeli belirlenirken sigorta şirketi; aracın marka, model, model yılı, km durumu ve donanım seviyesi gibi kriterler çerçevesinde piyasa değerini hesaplar. Bu değerleme süreci Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) verileri ile bağımsız eksper raporlarına dayanmaktadır. Ancak uygulamada şirketlerin belirlediği değer zaman zaman gerçek piyasa değerinin altında kalabilmektedir.

Pert Bedeline İtiraz Gerektirecek Durumlar

Her pert kararı itiraz gerektirmez; ancak aşağıdaki durumların herhangi biri söz konusuysa itiraz değerlendirilebilir:

• Teklif edilen bedel, piyasa değerinin altında: Aynı araç ikinci el platformlarında çok daha yüksek fiyata satılıyorsa eksper değerlemesi hatalı olabilir.
• Araçta yapılan özel donanım ve aksesuar göz ardı edilmiş: Fabrika üstü eklenen ses sistemi, deri döşeme, panoramik tavan vb. bedelinin hesaba katılmamış olması.
• Yeni alınan araçta sigorta değeri ile pert teklifi arasındaki fark büyük: Özellikle kısa süre önce satın alınan araçlarda bu durum sık görülür.
• Hasarlı araç bakiyesi (hurda değeri) düşük gösterilmiş: Sigorta şirketi hurda değerini yüksek tutarak net ödemeyi azaltmış olabilir.
• Eksper raporu taraflı veya hatalı hazırlanmış: Değerlemeyi yapan eksperin bağımsızlığından şüphe duyuluyorsa ikinci bir eksper talep edilebilir.

Pert Bedeline İtiraz Yöntemleri (Adım Adım)

Pert bedeline itirazda izlenebilecek birden fazla yol bulunmaktadır. Bu yollar genellikle sırasıyla izlenmesi gereken aşamalar niteliğindedir; biri sonuç vermezse bir üstüne geçilir.

1. Sigorta Şirketine Yazılı İtiraz

İtiraz sürecinin ilk ve zorunlu adımı, sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunmaktır. Bu adım atılmadan diğer yollara başvurmak çoğu zaman mümkün değildir.

1. Eksper raporunu isteyin: Sigorta şirketinden değerlemeye dayanak olan eksper raporunun bir örneğini talep edin. Bu belgeyi inceleyerek hangi kalemlerin hatalı hesaplandığını tespit edin.
2. Piyasa araştırması yapın: Aracınızın marka, model, yıl ve km’sine yakın ikinci el araçları araştırın. İkinci el satış platformlarındaki fiyatları ekran görüntüleriyle kaydedin.
3. Bağımsız eksper raporu alın: TRAMER veya bağımsız bir ekspere aracınızı değerlettirin. Bu rapor itirazınızın en güçlü dayanağı olacaktır.
4. Yazılı itiraz dilekçesi hazırlayın: Topladığınız belgeler eşliğinde sigorta şirketinin müşteri hizmetleri veya hasar departmanına noter onaylı ya da iadeli taahhütlü posta ile itiraz dilekçenizi gönderin.
5. Yanıt süresini takip edin: Sigorta şirketinin yazılı başvurunuza en geç 15 iş günü içinde yanıt vermesi gerekmektedir.

2. Sigorta Tahkim Komisyonu’na Başvuru

Sigorta şirketinden tatmin edici bir yanıt alamazsanız veya teklifiniz reddedilirse Sigorta Tahkim Komisyonu (STK)‘na başvurabilirsiniz. Bu yol mahkemeye göre çok daha hızlı ve ücretsizdir.

1. Ön koşul: Sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış ve başvurudan itibaren 15 iş günü geçmiş olmalı ya da ret yanıtı alınmış olmalıdır.
2. Başvuru yöntemi: Sigorta Tahkim Komisyonu’nun resmi internet sitesi üzerinden online başvuru yapılabilir. Başvuru ücreti, talep ettiğiniz tutara göre değişmekte olup düşük tutarlı uyuşmazlıklarda ücretsizdir.
3. Gerekli belgeler: Kimlik fotokopisi, poliçe örneği, hasar dosyası belgeleri, yazışma kayıtları, bağımsız eksper raporu ve piyasa değerini gösteren belgeler.
4. Süreç: Komisyon atanan hakeme dosyayı iletir; hakem her iki tarafı dinleyerek 4 ay (uzatma ile 6 ay) içinde bağlayıcı kararını açıklar.
5. İtiraz: Hakem kararına karşı 10 gün içinde itiraz hakemi nezdinde itiraz mümkündür. Karara itiraz edilmezse karar kesinleşir ve sigorta şirketi uymak zorundadır.

3. Tüketici Hakem Heyeti’ne Başvuru

Pert bedeli uyuşmazlığı belirli bir tutarın altında kalıyorsa Tüketici Hakem Heyeti (THH) de bir seçenek olabilir. Ancak sigorta uyuşmazlıklarında Sigorta Tahkim Komisyonu daha uzmanlaşmış bir çözüm sunduğundan, genellikle STK tercih edilmektedir.

1. Başvuru yeri: İkametgahınızın bağlı olduğu il veya ilçedeki Tüketici Hakem Heyeti.
2. Tutar sınırı: Her yıl güncellenen parasal sınırları aşan uyuşmazlıklar için tüketici mahkemesine gidilmesi gerekir.
3. Başvuru: e-Devlet üzerinden veya ilçe kaymakamlıklarındaki Ticaret Müdürlükleri aracılığıyla yapılabilir.

4. Tüketici Mahkemesi veya Asliye Hukuk Mahkemesi’nde Dava

Yukarıdaki yollardan sonuç alınamadığında ya da talep edilen tutar yüksekse yargı yoluna başvurulabilir. Bu aşamada bir sigorta hukukçusundan destek almak süreci önemli ölçüde kolaylaştırır.

1. Yetkili mahkeme: Sigorta şirketinin merkezinin veya sigortalının ikametgahının bulunduğu yerdeki Tüketici Mahkemesi ya da Asliye Hukuk Mahkemesi.
2. Zamanaşımı: Sigorta sözleşmesinden doğan davalarda zamanaşımı süresi 2 yıldır; pert kararının tebliğ tarihinden itibaren bu süre işlemeye başlar.
3. Delil hazırlığı: Bağımsız eksper raporu, piyasa değeri belgeleri, yazışmalar ve tanıklık delilleri mahkemeye sunulacak dosyanın temelini oluşturur.
4. Bilirkişi süreci: Mahkeme genellikle bağımsız bir bilirkişi atar; bilirkişi aracın gerçek piyasa değerini raporla belirler.
5. Karar: Mahkeme kararı sigorta şirketi için bağlayıcıdır; karara uyulmaması icra yolunu açar.

İtiraz İçin Gerekli Belgeler

Hangi itiraz yolunu seçerseniz seçin, aşağıdaki belgelerin eksiksiz hazır bulunması sürecin seyrini doğrudan etkiler:

Pert Durumu ve Araç Bilgilerini Nereden Sorgulayabilirsiniz?

• e-Devlet (turkiye.gov.tr): Araç hasar kayıtları ve trafik ceza sorgulama hizmeti
• TRAMER (tramer.com.tr): Aracın kaza geçmişi, hasar kayıtları ve değer tespiti
• Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi – SBM (sbm.org.tr): Poliçe bilgileri ve sigorta kayıtları
• Sigorta Tahkim Komisyonu (sigortatahkim.org.tr): Başvuru durumu ve dosya takibi
• Sigorta şirketinin müşteri hizmetleri / dijital kanalları: Hasar dosyası ve pert teklifi detayları

İtirazda Başarı Şansınızı Artıracak İpuçları

Pert bedeli itirazlarında sigorta şirketinin ilk teklifini kabul etmek zorunda değilsiniz. Aşağıdaki adımları izleyerek müzakere gücünüzü artırabilirsiniz:

• Aceleci davranmayın: Sigorta şirketi hızlı karar vermenizi isteyebilir; ancak 2 yıllık zamanaşımı süreniz bulunmaktadır.
• Her iletişimi yazıya dökün: Telefon görüşmeleri delil sayılmaz; tüm talep ve yanıtlarınızı e-posta veya iadeli taahhütlü posta ile yapın.
• Bağımsız eksper raporu alın: Bu belge, sigorta şirketinin raporunun hatalı olduğunu ispatlamanın en güçlü yoludur.
• Araçtaki ek ekipmanları belgeleyin: Fatura veya montaj belgeleriniz varsa bunları dosyanıza ekleyin.
• İlk teklifi imzalamadan önce karşılaştırın: Teklif belgesi imzalandığında itiraz hakkınız büyük ölçüde kısıtlanabilir.
• Uzman desteği alın: Talep ettiğiniz fark yüksekse bir sigorta hukukçusu veya tüketici avukatından görüş almak süreç verimliliğini artırır.

Sık Sorulan Sorular

• Pert bedeline itiraz için süre ne kadardır?
  Sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda genel zamanaşımı süresi 2 yıldır. Bu süre, pert kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
• Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru ücretsiz midir?
  Düşük tutarlı uyuşmazlıklarda başvuru ücretsizdir. Daha yüksek tutarlarda makul bir başvuru ücreti alınmakta olup bu ücret mahkeme masraflarına kıyasla çok daha düşük kalmaktadır.
• Sigorta şirketine itiraz için avukata ihtiyaç var mıdır?
  Sigorta şirketine yazılı itiraz ve Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu için avukat zorunlu değildir. Ancak mahkeme sürecinde hukuki destek almak sonucu olumlu yönde etkileyebilir.
• Pert teklifini imzaladıktan sonra itiraz edebilir miyim?
  İtiraz hakkınız teknik olarak devam etse de imzalanan belge mahkemede irade beyanı olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle teklif belgesini incelemeden kesinlikle imzalamamanız önerilir.
• Bağımsız eksper raporu nasıl alınır?
  TRAMER bünyesindeki bağımsız eksperler veya yetkili sigorta eksperleri aracılığıyla rapor alınabilir. Eksper ücreti genellikle talep sahibine aittir; ancak itirazı kazanmanız durumunda bu masraf karşı taraftan talep edilebilir.
• Sigorta Tahkim Komisyonu kararı bağlayıcı mıdır?
  Evet, kesinleşmiş hakem kararı sigorta şirketi için bağlayıcıdır. Şirket karara uymazsa karar ilam niteliği taşıdığından icra yoluna başvurulabilir.
• Pert kararı sonrası hasarlı aracı geri alabilir miyim?
  Bazı sigorta şirketleri hasarlı aracı size bırakarak ödemeyi hurda değer düşülerek yapabilir. Bu konu, pert sürecinde sigorta şirketiyle müzakere edilebilecek bir seçenektir.
• Kaskom yoksa pert bedeline itiraz yapabilir miyim?
  Kaskosuz bir kaza söz konusuysa ve karşı tarafın sigortası devredeyse, karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası) kapsamında itiraz ve tazminat talep süreçleri işletilebilir.

Kaynak

Bu içerikte yer alan bilgiler; Sigorta Tahkim Komisyonu resmi web sitesi esas alınarak hazırlanmıştır.