Madde 54/1-b Trafik Cezası Nedir – Ne Kadar? 2026

Madde 54/1-b Trafik Cezası Nedir?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 54/1-b maddesi; karayollarında geçmenin (sollamanın) açıkça yasaklandığı yerlerde, önündeki aracı geçen sürücülere uygulanan idari yaptırımı düzenler. Bu ihlal halk arasında “yasak bölgede sollama” veya “geçme yasağını çiğneme” olarak bilinir.

Kanunun 54. maddesi “Geçme Kural ve Yasakları” başlığını taşımakta olup 1. fıkrasının (a) bendi geçme kurallarına riayet etmeme eylemini, (b) bendi ise geçmenin yasak olduğu yerler ve koşullardaki ihlalleri ayrıca tanımlamaktadır. Her iki ihlal de aynı maddede yer almasına karşın farklı yaptırımlara tabidir.

54/1-b kapsamındaki geçme yasağı; kavşaklar, tepe üstleri, görüş mesafesinin kısıtlı olduğu virajlar, tüneller, dar köprüler ve trafik işaretleriyle yasaklanmış bölümler gibi kritik noktalarda geçerlidir. Sürücünün bu alanlarda sollama yapması, hem kendi hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliğini doğrudan tehdit eder.

2026 Madde 54/1-b Cezası Ne Kadar?

Ceza tutarları, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca her yıl başında ilan edilen yeniden değerleme oranı doğrultusunda güncellenmektedir. 2026 yılı için belirlenen tutar 2.719 TL olup aynı ceza kaç ay geçerse geçsin yasal azami sınır olan 5.438 TL’yi aşamaz.

Geçmenin Yasak Olduğu Yerler (54/1-b Kapsamı)

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 54. maddesi ve ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde aşağıdaki yerlerde ve koşullarda geçme (sollama) yapmak kesinlikle yasaktır:

• Kavşaklar ve kavşak yakınları — Dönüş manevrası yapılan ya da yapılacak noktalarda sollama tehlikelidir.
• Tepe üstleri — Karşıdan gelen trafiğin görülmesinin mümkün olmadığı tümsek noktalarda geçme yasaktır.
• Virajlar — Görüş mesafesinin kısıtlandığı dönemeçlerde sollama 54/1-b kapsamında değerlendirilir.
• Tüneller — Tünel girişi, çıkışı ve tünel içi boyunca geçme yasaktır.
• Dar köprüler — Genişliği yetersiz köprülerde karşı şeride geçmek yasaktır.
• Hemzemin geçitler (demiryolu) — Demiryolu ile karayolunun kesiştiği noktalarda ve bu noktalara yakın mesafelerde geçme yasaktır.
• Geçme yasağı levhası bulunan bölümler — Trafik işaretleriyle yasaklanmış her kesimde sollama 54/1-b ihlaline yol açar.
• Sürücü belgeleri geri alınan bölümler — Trafik yönetmeliğinde belirtilen ve işaretlenmiş özel tehlikeli kesimler.

54/1-b Cezasının Tüm Yaptırımları

2026 itibarıyla 54/1-b ihlalinde uygulanan yaptırımlar yalnızca para cezasıyla sınırlı değildir. Sürücünün sicili ve kaza durumundaki hukuki konumu da etkilenir:

Ceza Puanı Nasıl Uygulanır?

54/1-b ihlaline verilen 20 ceza puanı, sürücünün trafik sicilinde ihlal tarihinden itibaren 1 yıl boyunca kayıtlı kalır. Puan birikimi belirli eşikleri aştığında ek yaptırımlar devreye girer:

• 1 yılda 100 puanı dolduranlar (1. kez): Sürücü belgesi 2 ay süreyle geri alınır.
• 1 yılda 100 puanı dolduranlar (2. kez): Sürücü belgesi 4 ay geri alınır ve psikoteknik muayeneye sevk edilir.
• 1 yılda 100 puanı dolduranlar (3. kez): Sürücü belgesi süresiz iptal edilir.

54/1-b Cezası Ne Zaman Gelir?

Madde 54/1-b kapsamındaki geçme yasağı ihlali, birkaç farklı yöntemle tespit edilebilir. Sürücünün yerinde yakalanması her zaman zorunlu değildir:

• Trafik polisi veya jandarma tespiti — Sürücü yerinde durdurulduğunda ceza tutanağının tanzim edildiği an tebliğ tarihi sayılır; ayrıca tebligat yapılmasına gerek yoktur.
• EDS (Elektronik Denetleme Sistemi) kameraları — Sabit ya da mobil radar ve kameralar tarafından ihlal tespit edilir; ceza araç tescil adresine tebliğ edilir.
• MOBESE ve trafik kameraları — Plaka tanıma sistemiyle otomatik kayıt altına alınan ihlaller sistem üzerinden işlenir.
• KGS/OGS kayıtları ve viyadük kameraları — Otoyol ve ekspresyollardaki kamera sistemleri de tespit aracı olarak kullanılabilir.

Ceza tescil plakasına yazıldığında, araç sahibi olan kişiye tebligat yapılır. Aracı kullanan kişi araç sahibinden farklıysa; araç sahibi, ihlali kimin yaptığını yetkili trafik birimine bildirerek cezanın asıl sürücüye tescilini sağlayabilir.

Güvenli Sollama Kurallarına Uymanın Faydaları

Geçme (sollama) kurallarına uymak yalnızca ceza almamayı değil, trafikte herkesin hayatta kalmasını doğrudan etkiler. Kurallara uymanın sağladığı başlıca faydalar şunlardır:

• Kafa kafaya çarpışma riskini ortadan kaldırır; bu tür kazalar çoğunlukla ölümlü sonuçlanır.
• Sürücünün ve araçtaki yolcuların hayatını korur.
• Karşı şeritteki masum sürücülerin güvenliğini güvence altına alır.
• Trafik akışının düzenli ve öngörülebilir sürmesini sağlar.
• Araç sigorta poliçesinde primlerinizi olumsuz etkileyecek asli kusur riskini ortadan kaldırır.
• Olası bir kaza sonrasında hukuki ve mali sorumluluğu sıfırda tutar.
• Ehliyet ceza puanı birikmesinin önüne geçer; sürücü belgenizin güvende kalmasına yardımcı olur.
• Motosiklet, bisiklet ve yaya gibi savunmasız yol kullanıcılarını korur.
• Zincirleme kaza riskini minimize eder.
• Acil müdahale araçlarının (ambulans, itfaiye) trafikte serbestçe hareket etmesine katkı sağlar.

54/1-b Cezası Nasıl Ödenir?

Cezayı öğrenmek ve ödemek için birden fazla resmi kanal kullanılabilir.

1. e-Devlet Üzerinden

1. e-Devlet’e giriş yapın: T.C. kimlik numaranız ve şifrenizle turkiye.gov.tr adresine gidin.
2. EGM ceza sorgulama: “Emniyet Genel Müdürlüğü → Araç Plakasına Göre Ceza Sorgulama” veya “Sürücü Belgesine Yazılan Ceza Sorgulama” menüsünü açın.
3. Cezayı görüntüleyin: Plaka veya T.C. kimlik numarasıyla cezanıza ait tutanak bilgilerine ulaşın.
4. Ödeme adımı: Banka kartı veya kredi kartıyla anında ödeme gerçekleştirebilirsiniz.

2. Diğer Ödeme Kanalları

• GİB (Gelir İdaresi Başkanlığı) resmi sitesi: gib.gov.tr — İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden ödeme
• Anlaşmalı bankaların internet şubeleri ve mobil uygulamaları
• PTT şubeleri (nakit)
• Vergi daireleri (nakit/kart)

Trafik Cezası Nasıl Ödenir sayfasını ziyaret ederek ceza ödeme adımlarını detaylı şekilde takip edebilirsiniz.

54/1-b Cezası Ödenmezse Ne Olur?

Trafik idari para cezaları, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gereken kamu alacaklarıdır. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ve itiraz yoluna da başvurulmazsa aşağıdaki süreç işler:

• Gecikme zammı başlar: Sürenin dolmasıyla birlikte 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca aylık gecikme zammı işlemeye başlar; toplam borç katlanarak artar.
• Vergi dairesine devredilir: Ödenmemiş ceza, vergi dairesi aracılığıyla icra yoluna taşınır.
• Haciz uygulanabilir: Banka hesapları, maaş ve taşınmazlar dahil olmak üzere borçlunun mal varlıklarına haciz konulabilir.
• Araç tescil işlemleri durur: Araç satışı, devir, muayene ve plaka yenileme gibi işlemler ödeme yapılmadan gerçekleştirilemez.
• Sürücü belgesi yenilenmez: Vadesi geçmiş trafik cezası bulunan sürücüler belgelerini yenileyemez.

54/1-b Cezasına İtiraz

Cezanın hatalı ya da haksız uygulandığını düşünüyorsanız yasal itiraz yoluna başvurabilirsiniz.

1. İtiraz süresi: Ceza tebliğinden itibaren 15 gün içinde itiraz edilmesi gerekir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir.
2. Başvuru yeri: İhlalin tutanakla tespit edildiği yerdeki Sulh Ceza Hakimliği‘ne dilekçe verilir.
3. Gerekli belgeler: İtiraz dilekçesi, T.C. kimlik fotokopisi, ceza tutanağı ve varsa araç içi kamera kaydı, fotoğraf veya tanık bilgileri sunulmalıdır.

Trafik cezasına itiraz dilekçesi örneği sayfasını ziyaret ederek cezaya nasıl itiraz edeceğiniz konusunda bilgi alabilirsiniz.

54/1-b Cezası Nasıl Sorgulanır?

Cezanızı aşağıdaki resmi kanallardan sorgulayabilirsiniz:

• e-Devlet (turkiye.gov.tr): “Araç Plakasına Yazılan Ceza Sorgulama” veya “Sürücü Belgesine Yazılan Ceza Sorgulama” hizmetleri
• EGM Trafik Hizmetleri (trafik.gov.tr): Plaka veya T.C. kimlik numarasıyla sorgulama
• GİB İnteraktif Vergi Dairesi (ivd.gib.gov.tr): Ödeme durumu ve gecikmiş ceza sorgulaması
• ALO 155 Polis İmdat Hattı: Ceza ve itiraz hakkında bilgi alınabilir
• En yakın trafik tescil bürosu: Şahsen başvurarak ceza durumunuzu öğrenebilirsiniz

Sık Sorulan Sorular

• 54/1-b ile 54/1-a cezası arasındaki fark nedir?
  54/1-a “öndeki aracı geçerken geçme kurallarına riayet etmemek” fiilini düzenlerken, 54/1-b geçmenin açıkça yasak olduğu yerlerde (kavşak, tepe üstü, viraj, tünel gibi) yapılan sollamayı kapsar. İkisi de 2026 yılı için 2.719 TL ceza ve 20 puan öngörmektedir; ancak uygulama koşulları farklıdır.
• 54/1-b cezası ehliyete el koymayı gerektirir mi?
  Yalnızca bu ihlal nedeniyle ehliyete el konulmaz. Ancak 1 yıl içinde biriken toplam ceza puanı 100’e ulaşırsa sürücü belgesi 2 ay süreyle geri alınır.
• 54/1-b cezasında kusur oranı ne olur?
  Bu ihlal asli kusur maddesi olarak kabul edilir. Hatalı sollamaya bağlı bir kaza meydana geldiğinde sürücü genellikle %75 (asli) kusurlu sayılır; karşı tarafın kusuru varsa oran paylaşılabilir.
• Ceza araç sahibine mi, sürücüye mi kesilir?
  EDS kameraları tarafından tespit edilen ihlallerde ceza araç tescil plakasına, dolayısıyla araç sahibine yazılır. Trafik polisi veya jandarma tarafından durdurularak tespit edilirse ceza sürücüye doğrudan kesilir.
• 54/1-b cezası adli sicile işlenir mi?
  Hayır. Bu ceza idari para cezası niteliğinde olduğundan adli sicile değil, trafik siciline (ehliyet puan kaydına) işlenir.
• Sollama yasağı levhası olmayan virajda geçme yaparsa ceza kesilir mi?
  Evet. Karayolları Trafik Kanunu’nda geçme yasağı yalnızca trafik levhasıyla değil, yolun yapısı ve görüş mesafesiyle de belirlenir. Levha olmasa dahi viraj veya tepe üstünde yapılan sollama 54/1-b kapsamında değerlendirilebilir.
• Ceza puan bilgimi nereden öğrenebilirim?
  e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden “Sürücü Belgesi ve Şahıslara Yazılan Ceza Sorgulama” hizmetine T.C. kimlik numaranızla giriş yaparak güncel ceza puanınızı ve geçmiş ihlallerinizi görüntüleyebilirsiniz.
• İtiraz süresi dolduktan sonra ceza iptal ettirilebilir mi?
  15 günlük itiraz süresi geçirilirse ceza kesinleşir ve artık idari yoldan itiraz edilemez. Ancak ceza ödenmemişse 6183 sayılı Kanun kapsamında terkin veya tecil başvurusu değerlendirilebilir; bu süreçte hukuki destek almak önerilir.

Kaynak

Bu sayfadaki bilgiler hazırlanırken resmi mevzuat esas alınmıştır:

T.C. Resmî Gazete — 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr)